Een vrijwilliger valt van een ladder bij het opbouwen van het dorpsfeest. Een ander beschadigt met de bus van de club een geparkeerde auto. Een derde deelt per ongeluk een lijst met adressen. Wie betaalt de schade? Veel besturen denken dat het wel goed zit, tot het moment dat het moet. In dit artikel zetten wij op een rij wat je als organisatie moet nagaan. Het is algemene informatie, geen verzekeringsadvies: laat je polis altijd controleren door een adviseur.

Wie is aansprakelijk bij schade?

Als vrijwilliger iemand schade toebrengt tijdens het werk voor jouw organisatie, kan de organisatie als opdrachtgever aansprakelijk zijn, net als bij een werknemer. De vrijwilliger zelf kan bij opzet of bewuste roekeloosheid persoonlijk aansprakelijk blijven. Hoe dat precies ligt, hangt af van de situatie, en dat is precies waarom je de vraag vooraf wilt beantwoorden en niet achteraf.

De gangbare verzekeringen

Aansprakelijkheidsverzekering

Dekt schade die de organisatie of haar vrijwilligers aan derden veroorzaken. Controleer of vrijwilligers expliciet zijn meeverzekerd en welke activiteiten zijn uitgesloten.

Ongevallenverzekering

Dekt letsel van de vrijwilliger zelf als er een ongeval gebeurt tijdens het werk. Een eigen zorgverzekering dekt de medische kosten, maar blijvende invaliditeit of overlijden vallen daar niet altijd onder.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Bestuursleden kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld bij onbehoorlijk bestuur. Een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering helpt dat risico te dragen.

Inventaris, gebouw en evenementen

Aparte polissen of uitbreidingen voor materiaal, gebouwen en eenmalige evenementen. Bij grote activiteiten kan een evenementenverzekering nodig zijn.

Voertuigen en eigen auto

Rijdt een vrijwilliger met een eigen auto voor de organisatie, dan is de eigen autoverzekering in beginsel primair. Een aanvullende dekking via de organisatie, bijvoorbeeld een inzittendenverzekering of schadedekking voor de eigen auto, kan verstandig zijn. Dit verschilt per verzekeraar, dus vraag het na.

Collectieve regelingen

Veel gemeenten hebben een collectieve vrijwilligersverzekering, die aansprakelijkheid en ongevallen voor vrijwilligers dekt, vaak aanvullend op een eigen polis. Informeer bij je gemeente, vrijwilligerscentrale of landelijke koepel of een regeling bestaat, wie ervoor in aanmerking komt en welke voorwaarden gelden. De dekking is wel meestal beperkt en niet bedoeld als vervanging van een eigen polis.

Checklist voor je bestuur

1. Welke verzekeringen heeft de organisatie nu, en staan vrijwilligers erop vermeld?
2. Welke activiteiten zijn uitgesloten, zoals werken op hoogte, vervoer van deelnemers of werk met kinderen?
3. Is er een collectieve gemeentelijke regeling, en wat dekt die?
4. Weten vrijwilligers wat gedekt is en hoe ze schade melden?
5. Staat dit in de vrijwilligersovereenkomst of het beleid?
6. Wanneer is de polis voor het laatst door een adviseur bekeken?

Voorkomen is beter dan verzekeren

Een goede verzekering vangt schade op, maar een veilige werkwijze voorkomt hem. Zorg voor duidelijke instructies, passende training en een veilige omgeving. Ook sociale veiligheid hoort daarbij; lees ons artikel over sociale veiligheid voor vrijwilligers. En werk je met persoonsgegevens, dan hoort een datalek ook bij je risicoanalyse; zie AVG en privacy.

Overbelaste vrijwilligers maken sneller fouten. Dat is een reden te meer om welzijn te bewaken, bijvoorbeeld met onze Geluksmonitor.

Vastleggen in plaats van aannemen

Leg afspraken over verzekering en aansprakelijkheid vast in het vrijwilligersbeleid en de overeenkomst, en bewaar die bij het dossier van de vrijwilliger. In het DAAR-platform staat alles in het Centraal Dossier, zodat je bij een incident snel kunt laten zien wat is afgesproken. Hoe je zo'n beleid opstelt, lees je in vrijwilligersbeleid schrijven.

Veelgestelde vragen

Is een vrijwilliger automatisch verzekerd?

Nee. Dekking hangt af van de polissen van de organisatie en eventuele collectieve regelingen. Aannemen dat het geregeld is, is de meest voorkomende fout.

Wat als een vrijwilliger iets opzettelijk beschadigt?

Bij opzet of grove roekeloosheid kan de verzekeraar dekking weigeren en kan de vrijwilliger zelf aansprakelijk zijn. Voor alledaagse fouten is dat anders.

Moet ik minderjarige vrijwilligers anders behandelen?

Ja, houd rekening met toestemming van ouders, aangepaste taken en soms aanvullende afspraken met je verzekeraar.

Verder lezen

• De rol van de vrijwilligerscoördinator
• AVG voor vrijwilligers: de korte gids
• Alle artikelen over organisatie en management

Dit artikel is algemene informatie en geen verzekerings- of juridisch advies.